Dood Zwijgen
‘PS. Vergeet niet dat in de onderste la van mijn bureau de brieven en bandjes van je moeder liggen. Heftig! T.z.t. samen luisteren.’
Met dit PS’je sloot mijn vader de afgelopen decennia regelmatig zijn mailtjes aan mij of mijn zus af. Nooit deden we er iets mee. Hij ook niet trouwens, geen van ons drieën durfde het aan om mijn moeder, na haar dood, dichterbij te halen.
Mijn moeder overleed aan kanker toen ik 10 jaar was. Pas vijfendertig jaar later trok ik de stoute schoenen aan: ik las de brieven en luisterde naar de stem van mijn moeder, in gesprek met de psycholoog twee weken voor haar dood. Ik vertelde ‘t niemand.
Mijn vader, zus en ik zijn ontzettend hecht. Misschien dat we daarom niet (of heel weinig) over mijn moeder praten, over tóen. Puur omdat we elkaars verdriet niet kunnen verdragen. Dan maar liever zwijgen en in ons uppie lijden. En zo dansten we jarenlang individueel om dat geslagen gat heen, dát was ons overlevingsmechanisme. Hup-hup, door-door. Werkte prima.
Toch besloot ik mijn stiekeme lezen en luisteren in te zetten om het ongemakkelijke gesprek toch eens aan te gaan. Uit decennialange ervaring weet ik hoe soepel wij lastige onderwerpen omzeilen met slap geouwehoer, en dus gebruikte ik deze podcast als stok achter de deur. Of beter: de microfoon als mes op de keel. Geen grapjes, geen vermijding, dóór het ongemak heen.
Ik hoop dat het luisteraars inspireert. Niet per se door ons verhaal, maar in het bestaan van onderwerpen die zo beladen zijn (geworden) dat ze onbesproken blijven, terwijl de liefde voor elkaar juist groot is. En het zo zonde is om zoiets groots niet kunnen, of dúrven, delen. Het is nooit te laat voor zo’n gesprek.